Dezenfekte, Dezenfektan ve Covid-19

Dezenfeksiyon Nedir? Dezenfeksiyon Nedir? İyon Böcek İlaçlama ve Pest Kontrol

Dezenfeksiyon veya daha yaygın adı ile dezenfekte, dezenfekstanların kullanımı ile yapılan mikroorganizmaları tamamen öldürme veya dezenfeksiyonun yapıldığı ortam içinde sayılarını hastalık yapmayacak düzeye indirmek için yapılan uygulamalardır. Dezenfeskiyon uygulamaları dezenfektan olarak adlandırılan kimyasal bileşenler ile yapılır. Dezenfektan adıyla bilinen kimyasal bileşen, virüs, bakteri ve enfeksiyon kaynaklı hastalıklara karşı patojen mikroorganizmaların yok edilmesi veya üremesinin durdurulması amacıyla kullanılır. Dezenfektanlar etkisiz, âtıl yani tıbbi terimiyle inert yüzeylerdeki mikroorganizmaları inaktive etmek yani tesirsiz hale getirmek için tasarlanmış kimyasal maddelerdir. Dezenfektanlar, canlı organizmalar üzerinde zarar verici özelliklere sahip olabilirler, bu yüzden cilt veya mukozada kullanılmaması gerekmektedir. Enfeksiyonu önlemek için nesneler üzerinde kullanılmalıdır. Dezenfektan özelliğine sahip antiseptikler, mikroorganizmaların büyümesini önlemek veya tamamen yok etmek amacıyla canlı dokulara uygulanan maddelerdir. Dezenfektan ürünler genel kullanım ve hastane kullanımını olarak ikiye ayrılır. Hastane tipi dezenfektanlar enfeksiyon kontrolü için en kritik olanlardır ve tıbbi aletler, zeminler, duvarlar, yatak çarşafları ve diğer yüzeylerde kullanılır. Genel dezenfektanlar, evlerde, yüzme havuzlarında ve su arıtıcılarında kullanılan başlıca ürünlerdir.

Dezenfektan Kullanımının Önemi?

Dezenfekte uygulamalarında, dezenfektan kullanımı, hastalık oluşturan mikroorganizmaların bize ya da başka bir kişiye, yüzeylere vb. cansız nesnelere bulaşmasını engellemek amacıyla kullanılmaktadır. Mikropların çoğalması yüksek hızda gerçekleşir ve iletimleri çok kolaydır. Sadece herhangi bir yüzeye bile temas ederek bulaştırabilir ya da hastalık kapabiliriz. Bu da hastalık ve enfeksiyonların çok hızlıca yayılmasını kolaylaştırır. O yüzden kendi temizliğin dışında bulunduğumuz ortamların da dezenfekte edilmesi çok önemlidir. En sık ve en güvenli dezenfektanlar alkol bazlı olanlardır. Fakat insan sağlığı için risk taşıdıklarından dolayı kullanımına dikkat edilmelidir. Asla ellerimizi dezenfekte ederken ağzımıza götürmemeli ve koklamamalıyız. Bu yüzden parfümlü olanların daha az zararlı olduğu düşünülemez. İçine dahil olan her ek kimyasal daha fazla zarar demektir. Özellikle de solunum yolları rahatsızlığı olanlar için daha fazla özen gösterilmesi gereken bir durumdur. Dezenfektanların çoğu virüsler için etkilidir. HIV, Hepatit B, infulenza ve Corona gibi insanlarda enfeksiyona sebep olan virüslerin, sporsuz bakterilerin birçoğunda etki göstermektedir. Bu yüzden özellikle bulunduğumuz ortamların dezenfekte edilmesi ayrı bir önem taşımaktadır. Dezenfektanların en az yüzde 60 oranında alkol barındırması gerekmektedir. Son kullanım tarihine dikkat etmeliyiz ve kullanımını halinde alkol yüzde oranında azalma olacağını unutmamalıyız. Bu yüzden dış alanlarda kendi dezenfektanımız varsa kullanmamız daha önemli olacaktır. Ağzı açık kalmış kolonyaların da dezenfektanların da alkol içeriği hızla buharlaşacağı için mikrop öldürme özelliği azalabilir. 

Covid-19'un Yapısı Ve Yayılması Nasıl Oluyor?

31 Aralık 2019 tarihinde Çin’in Wuhan Şehrinden bildirilen olgunun bugüne kadar hiç görülmemiş yeni bir Coronavirüs türlerinden olan Covid 19 olduğu belirtilmiştir. 2019-nCoV olarak adlandırılan bu virüsün de SARS-CoV ve MERS-CoV gibi bir hayvandan insana geçme özelliği bulunan enfeksiyon olduğu saptanmıştır. Coranavirüs dört farklı cinsi bulunmaktadır. Bunlar sırayla;

  • Alfacoronavirüs
  • Betacoronavirüs
  • Gamacoronavirüs
  • Deltacoronavirüs’tür.

Alfa ve beta olanları insanlara, gama ve delta olanları ise hayvanlara enfekte olmaktadır. Hastalığın adı Covid-19, sebep olan virüsün adı ise SARS-CoV-2’dir.  Virüs çoğunlukta kronik kalp, akciğer ve böbrek hastalarına, bağışıklığı zayıf kişilere, böbrek hastalarına, orta yaş üstü yaşlı kişilere bulaşmaktadır. Coronavirüsler insanları ve çok farklı hayvan türlerini enfekte eden RNA türü virüslerdir. Enfekte olan kişilerin soğuk algılığından başlayıp zatürreye (pnömoni) kadar ilerleyecek ciddi solunum yolu enfeksiyonlarına neden olurlar. Bakteri ve virüsler gözle görülemeyecek kadar küçük oluşumlardır. Mikroskop olmaksızın görülmeleri mümkün değildir. Bakteriler mikroskop ile virüsler ise elektron mikroskop ile görülebilir.

Covid 19 Hakkında Bilmemiz Gerekenler

Dünya Sağlık Örgütü raporunda belirtilen laboratuvar çalışmalarıyla da destelenmiş en yaygın semptonlar aşağıdaki gibidir.

  • Kuru öksürük (%68)
  • Yorgunluk (%38)
  • Balgam / mukus üretimini arttırmak (%33)
  • Nefes darlığı (%9)
  • Eklem veya kas ağrısı (%15)
  • Boğaz ağrısı (%14)
  • Baş ağrısı (%14)
  • Titreme (%11)
  • Bulantı veya kusma (%5)
  • Burun tıkanıklığı (%5)
  • İshal (%3)
  • Kan öksürme (%1)
  • Göz akıntısı (%1)

Bu listede eksik olan bir şey tat ve koku duyusu kaybıdır. Ancak henüz yeterli oranda veriye sahip olunmadığından dolayı tek başına bir unsur teşkil etmemektedir. Sosyal mesafeyi korumak, maske kullanmak, gerekmediği sürece toplu alanlarda bulunmamak, el dezenfektasyonuna özen göstermek sizi koruyacaktır. Önlemler hayat kurtarır.

Dezenfektan Nedir?

Dezenfektanlar, nesneler üzerinde yaşayan mikroorganizmaları yok etmek için canlı olmayan nesnelerin yüzeyine uygulanan antimikrobiyal ajanlardır. Dezenfeksiyon ise bu ajanlar sayesinde hastalık yapıcı  organizmaların yok edilmesi  veya etkisiz (inactive) hale getirilmesi işlemidir. Dezenfeksiyon bu yönüyle bakteri, algler, sporlar ve virüsler gibi tüm organizmaların yok edildiği sterilizasyon işleminden ayrılır. Dezenfektanlar geniş bir yelpazeye sahiptirler çok farklı mikroorganizmaları öldürürler, bazıları daha az sayıda hastalık yaratan organizmayı öldürür ancak diğer özellikleri sayesinde örneğin paslanmayan, toksik olmayan veya ucuz oldukları için tercih edilir. Onları kimyasal maddelerle öldürmeye teşebbüs etmek yerine, bakteri sağkalımı ve çoğalmaya elverişli olmayan koşullar yaratmak veya korumak için argümanlar vardır. Bakteriler hızla evrimleşmelerini sağlayan çok hızlı bir şekilde artabilir. Bazı bakteriler bir kimyasal saldırıda hayatta kalırsa, kullanılan belirli kimyasallara dirençli tamamen bakterilerden oluşan yeni nesillere neden olurlar. Sürekli bir kimyasal saldırı altında, devam eden nesillerdeki bakteri canlılığı, kullanılan kimyasala karşı giderek daha dirençlidir ve sonuçta kimyasal etkisiz hale getirilir. Bu nedenle, bazıları bezleri, kesme tahtalarını ve evdeki tezgahları bakterisit kimyasallarla emprenye etme bilgeliğini sorgular. 

Hava dezenfektanları tipik olarak havada asılı mikroorganizmaları dezenfekte edebilen kimyasal maddelerdir. Dezenfektanların genellikle yüzeylerde kullanımıyla sınırlı olduğu kabul edilir, ancak durum böyle değildir. 1928'de bir çalışma, havadaki mikroorganizmaların, çamurumsu çamaşır suyuyla öldürülebileceğini bulmuştur. Bir hava dezenfektanı, havada yeterli konsantrasyonda aerosol veya buhar olarak dağılmalı ve yaşanabilir bulaşıcı mikroorganizmaların sayısının önemli ölçüde azaltılmasına neden olmalıdır. Glikoller, kontrollü laboratuar ortamlarında etkili hava dezenfektanları olmasına rağmen, hava dezenfeksiyonu sürekli eylemlere karşı hassas olduğu için, gerçek dünyadaki ortamlarda etkin şekilde kullanmak zordur. Kapı, HVAC ve pencere arabirimlerindeki dış hava alış verişinde ve glikolleri havadan emer ve çıkaran materyallerin bulunduğu gerçek dünya ortamlarında sürekli hareket, yüzey dezenfeksiyonu için kritik olmayan mühendislik zorluklarını ortaya koyar.

Alkol ve alkol artı Kuvaterner amonyum katyon bazlı bileşikler, hastane dereceli bir dezenfektan olarak kullanılmak üzere EPA ve Hastalık Kontrolü Merkezleri tarafından onaylanmış bir kanıtlanmış yüzey temizleyicileri ve dezenfektanlar sınıfını içerir.  Alkoller, hücre zarı yoluyla difüzyonu kolaylaştırmak için damıtılmış su ile kombine edildiğinde en etkilidir; % 100 alkol genellikle sadece dış membran proteinlerini denatürebilir. Suda seyreltilmiş % 70 etanol veya izopropanol karışımı, geniş bir yelpazede bakterilere karşı etkili olmasına rağmen, ıslak yüzeyleri dezenfekte etmek için daha yüksek konsantrasyonlara ihtiyaç duyulur. [13] Buna ek olarak, lipid zarflı virüsleri (HIV, hepatit B ve hepatit C gibi) etkin bir şekilde inaktive etmek için yüksek konsantrasyonlu karışımlar (% 80 etanol +% 5 izopropanol gibi) gereklidir. Islatıcı ajan dodekanoik asit (hindistancevizi sabunu) ile çözündüğünde alkolün etkinliği artar. % 29.4 etanolün dodekanoik asit ile sinerjik etkisi geniş bir bakteri, mantar ve virüs spektrumuna karşı etkilidir. Clostridium difficile (C.Diff) sporlarına karşı, daha yüksek konsantrasyonlarda etanol ve dodekanoik asit ile, on dakikalık bir temas süresi ile etkili olduğu kanıtlanan daha ileri testler gerçekleştirilmektedir.

Formaldehit ve glutaraldehid gibi aldehitler, geniş bir mikrobiyosidal aktiviteye sahiptir ve sporisidal ve mantar öldürücüdür. Kısmen organik maddeler tarafından etkisiz hale getirilirler ve hafif kalıntı aktiviteye sahiptirler. Bazı bakteriler glutaraldehit direnci geliştirdi ve glutaraldehitin astım ve diğer sağlık risklerine neden olabileceği bulunmuştur, bu nedenle orto-fitalaldehit glutaraldehit'in yerini alıyor. Oksitleyici maddeler, mikroorganizmaların hücre zarını oksitleyerek etki eder, bu da yapı kaybına ve hücre lizisine ve ölüme neden olur. Çok sayıda dezenfektan bu şekilde çalışır. Klor ve oksijen güçlü oksitleyicilerdir, bu yüzden bileşikleri burada ağır basmaktadır. 

Sodyum hipoklorit çok sık kullanılır. Genel ev tipi çamaşır suyu, sodyum hipoklorit çözeltisidir ve evde kanalizasyon, tuvalet ve diğer yüzeyleri dezenfekte etmek için kullanılır. Daha seyreltik formda, yüzme havuzlarında kullanılır ve daha seyreltik haliyle içme suyunda kullanılır. Havuzlar ve içme suyu klorlu olduğu zaman aslında kullanılan sodyum hipoklorit veya saf bir klor değil ilgili bir bileşiktir. Klor kısmen oksijensiz N-kloro bileşikleri oluşturmak için kan gibi proteinli sıvılarla reaksiyona girer ve bu nedenle kan dökülmelerinden sonra yüzeylerin dezenfekte edilmesi durumunda daha yüksek konsantrasyonların kullanılması gerekir. Daha yüksek konsantrasyonlara sahip ticari çözeltiler, aksi takdirde klora ayrışacak konsantre hipokloritin dengelenmesi için önemli miktarda sodyum hidroksit içerir, ancak sonuç olarak çözeltiler kuvvetli bir şekilde baziktir.

Evde kullanılan en etkili dezenfektan tüberküloz (mikobakteriyum tüberkülozu), hepatit B ve C, mantar gibi zor organizmalar da dahil olmak üzere en yaygın patojenlere karşı etkili olan yaygın olarak kullanılan klorlu çamaşır suyu (% 5 sodyum hipoklorit çözeltisi) 'dir ve parazit organizmalara karşı da dezenfektan etkisi vardır.

Dezenfektan Makinası Nedir?

Dezenfekte prosedürleri içinde önemli bir bileşen olmaya başlayan dezenfeksiyon makinesi, özellikle enfeksiyon riski yüksek hastane, toplu yaşam alanları, kamu kuruluşları, toplu ulaşım araçları, ambulans, okul, kreş, AVM tarzı yerlerde, virüs, bakteri, patojen ve mantar oluşumunu engellemek ve yok etmek amacıyla kullanılan cihazlardır. İnsan sağlığı için tehlikeli olabileceğinden dolayı kullanımına dikkat edilmeli, abartılmamalıdır. Cansız yüzeyler için üretilen dezenfektanlar daha kurutucu özellikle ve serttir. Şüphe uyandıran nesneler için kullanabilir. Enfeksiyon kaynağı olabilecek yüzeylerde, nesnelerde ve ortamlarda kullanılması gerekmektedir. Dezenfektanlar çok kısa bir zaman diliminde buharlaşma özelliğine sahip oldukları için kullanımının hızlıca olması gerekmektedir.

Dezenfektan Makinasını Kullanım Alanları

Dezenfekte için su ve sabun en kritik bileşenlerdir. Ucuzdur, etkilidir ve yaygındır. Virüs çeperleri yağlı bir katman ile kaplı olduğundan uygun zaman aralığında su ve sabun ile yapılan dezenfekte işlemi koronavirüs dahil tüm virüsleri cildimizden uzaklaştırmak için yeterlidir. Bu sebeple dezenfekte ve temizlik işlemimizi her zaman su ve sabunla yapmamız en doğru ve en sağlıklı olanıdır. Fakat dış alanlarda çoğu zaman su ve sabuna erişimimiz olamadığından dolayı el dezenfektanları kullanılmaktadır. Amerikan Bilim Konseyi toplu kullanıma açık dış alanlarda el dezenfektanlarının mikropları öldürmede ve etkisiz hale getirmekte kullanılması gerektiğini açıklamıştır. Fakat yine de unutmamalıyız ki abartılı kullanım ve solunması insan sağlığı için tehlike arz etmektedir. Fakat açık alanlarda uygulanması gereksizdir. Stadyum, park, bahçe vb. açık alanlarda kullanımı ekolojik düzene zarar vermektedir. İnsanların topluca uzun süre seyahat ettikleri tren, şehirlerarası otobüs, uçak gibi taşıma araçlarının her seferlerinden sonra bir kez dezenfekte edilmesi yeterlidir. Antiseptik ve dezenfektanlar mikroorganizmalara olduğu kadar, insan hücrelerine de toksiktirler.

Dezenfektan Kullanarak Covid19’dan Korunma Mümkün mü?

Dezenfektanların çoğu bakteri, enfeksiyona sebep olan virüsler, zararlı mikroorganizmalara karşı etkilidir. Dış alanlarda zaman geçiren kişilerin sık aralıklarla ellerini su ve sabunla yıkamaları gerekmektedir. Fakat su ve sabuna ulaşamayacağımız alanlarda dezenfektan kullanılması bizi enfeksiyona karşı koruyacaktır. Tabii bu dezenfektanın yüzde 60 oranında alkol içermesi gerekmektedir. Covid 19 virüsünden korunmak için kişisel temizliğimize ayrıca özen göstermeliyiz. Fakat önemli bir detay daha var ki, çocukların dezenfektan kullanmaması gerekmektedir. Bu tarz kimyasal içeren ürünleri çocuklardan ve evcil hayvanlardan uzak tutmak gerekmektedir. Fakat hastalığın riskini göz önüne alırsak, bulaşıcı enfeksiyonlardan korunmakta dezenfeksiyon çok büyük fayda sağlamaktadır. Bunun dışında evimizde sık havalandırma yapma, yüzeyleri temizleme ve kişisel temizliğe önem vermemizde unutulmaması gereken bir unsurdur. Her ne kadar kullanmak zorunda olacağımız zamanlar olacaksa da unutmamalıyız ki dezenfektanlar kimyasal bileşenlerdir. Koruma özellikleri çok kuvvetlidir, fakat asla abartılmamalı ve solunmamalıdır.

Ayaklı Dezenfektan Makinasının Farkları?

Ayaklı dezenfektan makineleri AVM, kamu kuruluşu, hastane, toplu bulunan kapalı alanlar, otobüs ve metro içleri kullanımı için uygundur. İnsan kalabalığının yoğun görüldüğü alanlarda dispenserlerin duvara takılmamasının uygun olmadığı ortamlar için uygundur. Toplu alanlarda dezenfeksiyon sağlamak, riski en aza indirmek, bakteri ve virüs bulaşmasını engellemek amacıyla üretilmiştir. Su ve sabuna ulaşamadığımız dış alanlar için en etkili çözümdür. Her türlü alkol bazlı dezenfektan ile kullanılır. Tabii ki unutmamak gerekir ki yüzde 60 alkol bazlı olması ve son kullanım tarihi geçmemiş olmamalıdır.

Sağlık Standı Nedir? Neleri Kapsar?

Ellerinizi en hızlı ve kolay bir şekilde dezenfekte edebilmemiz için tasarlanmış hijyen noktası stantlarıdır.  Böylelikle Covid 19 virüsü öncelikli olmak üzere insan sağlığı için tehlikeli olan bakteri, virüs, patojen ve mikroorganizmalardan en basit yolla korunmanızı sağlar.

Hijyen Dezenfektan Standı Özellikleri:

Ellerinizin dezenfeksiyonu için temassız olarak kullanabilirsiniz.

Dilerseniz özel tasarımlarla kurumunuzun reklamını yapabilir ya da     dilediğiniz bilgileri paylaşabilirsiniz.

Toplu alanları için oldukça uygundur ve pratiktir.  

Dezenfektan Standı Nedir?

İş yerleri, ofisler, marketler, bankalar, apartmanlar ve siteler, belediye vb kamu kuruluşları, benzin istasyonları, metro ve otobüs durakları, havaalanları, kafe ve restoranlar, okul, kreş, otel, hastane, AVM gibi toplu yaşam alanlarında bulunan kişilerin ellerini kolaylıkla dezenfekte etmesi için geliştirilmiştir. Özellikle toplu alanlarda kullanılması, hızlı ve basit bir şekilde dezenfeksiyon sağladığı için çok etkilidir. Ellerin en basit ve en hızlıca yöntemlerle temas olmaksızın dezenfekte edilmesi için tasarlanmıştır.

Virüsten Korunmanın 14 Kuralı

  • Ellerinizi sabun ve suyla yıkamak ya da dezenfektan kullanmak,
  • Virüs küçük sıvı damlacıklarla bulaşır, bundan dolayı sosyal mesafenin en az 1,5 mt olması,
  • Dış alanlarda maske kullanımı,
  • Hapşırma ya da öksürme esnasından dirsek içinin kullanılması,
  • Hapşırma ve öksürme esnasında tek kullanımlık mendil kullanılması,
  • Dış alanlarda ellerinizin ağız ve burunla temasının olmaması,
  • Seyahatlerinizi bu zaman dilimde ertelemeniz,
  • Evinizde düzenli dezenfeksiyon sağlamanız,
  • Kişisel eşyalarınızı asla paylaşmamanız,
  • Kişilerle tokalaşmak dahil temas halinde olmamanız,
  • Mecbur kalmadıkça sokağa çıkmamanız,
  • Özellikle AVM tarzı toplu alanlarda bulunmamanız,
  • Sağlıklı beslenip, bağışıklık sistemini güçlü tutmanız,
  • Özellikle dışarıda yemek yemek ya da içmek gibi eylemlerde bulunmamanız, sizi bu enfeksiyona karşı kesinlikle korunaklı yapacaktır.

Unutmayalım ki , basit önlemler hem bizi hem de çevremizi korumak için çok önemlidir. Ve hayat kurtarır.

Ortam