Kanatlı Böcekler

Bu takımın bilimsel ismi Pterygota (Metabola)’dır. Thysanura'da bulunan paranotanın, mezonotum ve metanotumdakilerinin gelişmesiyle birincil olarak kanatlar oluşmuş ve bu yapıyla özellik kazanmışlardır. Palaeodictyoptera'da (soyu tükenmiş hamam böceği atası) mezo-ve metatoraksta hareketli kanat olmakla
birlikte, protoraksta ve abdomende de kanat şeklinde yapılar vardır. Kanat damarlarının sıralanışına bakılırsa bunlar aynı kökenden gelmiştir. Kanatlı böceklerin ilk fosillerine Orta Karbon'da ve zengin tür çeşidiyle de Üst Karbon'da rastlamaktayız. İkel gruplarında kanat vücut üzerine yatırılamaz.

Ağız üyeleri baş kapsülüne serbest olarak bağlanmış; trake sistemi enine boyuna kollarla birbirine bağlanmıştır. Kural olarak gögüste 2, abdomende 8 stigma bulunur. Malpiki bezleri ve salgısını dışarıya akıtan labiyal bezler vardır. Dişi eşey açıklığı 8. ve 9., erkekte ise 9. ve 10. segmentlerin arasındadır. Döllenme, kural olarak penisin dişinin açıklığına sokulmasıyla başarılır. Yumurta bırakma, yumurta koyma borusu ile gerçekleşir. Terminal iplikler yalnız birgün sineklerinde kalmıştır. Serkus çok defa görülür. Üreme ve embriyonik gelişmede çok çeşitlilik vardır. Yalnız birgün sineklerinde ergin evrede deri değişimi görülür. Bu nedenle diğer tüm kanatlı böcekler Metapterygota'ya yerleştirilmesine karşın, birgün sinekleri Archipterygota diye ayrı bir grup içine yerleştirilmiştir. Larvası suda yaşayanlar, yani 5. ve 7. takımlar (Epheme roptera, Plecoptera ve Odonata) Amphibiotica içerisinde toplanmıştır. Bunların stigmaları larva evresinde kapalıdır. Solunum deri-trake solungaçları ile gerçekleşir. Kanatlı böceklerin birçok fosil formu da bilinmektedir.

Hemimetabola - Yarı Başkalaşım Geçirenler : Bunlarda pup evresi görülmez. Nimf adım adım ergine gelişir.

  1. Grup: Palaeoptera - İlkel Kanatlılar: Kanatlar katlanmaz ve arkaya yatmaz, anal sahası yoktur. Bunlar çok sayıda Malpiki tüpü taşırlar. Hemimetaboldürler. Bu nedenle bundan sonraki takımlar (Coleoptera'ya kadar) Hernimetabola adı altında toplanmıştır. Larvaları suda yaşar. Ephemeroptera ve Odonata bu gruba girer.

Üst Takım: Archıpterygota (Ephemeroıdea) - Birgün Sineğigiller: Bu tür Palaeodictyoptera'dan 11. abdominal tergitinin üzerinde, iki uzun serkusunun arasında, uzun ve segmentli bir terminal iplikçiğinin (Paracercus) bulunması ile ayrılır. Bu tür ergin olduğunda da deri değiştirebilir. Bu nedenle bu türe Archipterygota da denir.