Kelebek

Kelebek, Lepidopterans, Antarktika hariç her kıtada yaşar. Tropik bölgelerde çok daha fazla sayıda çeşitlilik göstermelerine rağmen, bazı türler polar bitki örtüsünün sınırlarında hayatta kalırlar. Hızlı gelişen türler, gelişimlerini 3 hafta gibi kısa bir sürede tamamlayabilirken, yavaş olanların gelişimleri 2 hatta 3 yıl sürebilir. Gündüz uçma alışkanlıkları ve parlak renkleri nedeniyle kelebekler, genellikle gece uçan ve donuk renkli güvelerden çok daha tanıdıktır, ancak güveler çok daha çeşitli ve bol miktarda bulunur. Birkaç güve hariç, tüm yetişkin lepidopteranslarda iki çift kanat bulunur. Lepidoptera adı, "pullu kanatlı" anlamına gelen Yunanca'dan gelmektedir ve mikroskobik toz benzeri karakteristik kaplamaya atıfta bulunmaktadır.

•    Bilimsel adı: Lepidopter
•    Boyut: Lepidopterler büyüklük ve gelişme oranlarında büyük çeşitlilik göstermektedir. Bazı güveler 4 mm (0,13 inç) kadar küçük kanat kanatlarına sahipken, en büyük güveler ve kelebekler yaklaşık 30 cm ölçülmektedir.

Beslenme Alışkanlıkları

Lepidoptera'nın beslenme alışkanlıkları, türlerin ya da grubun iklime, çevreye, yemek bitkisi türüne, beslenme biçimine ve diğer birçok faktöre adaptasyonuna bağlı olarak son derece çeşitlidir. Gıda bitkilerinin büyük çoğunluğu kozalaklı ve çiçekli bitkilerdir, ancak yosun, eğrelti otları gibi gibi ilkel bitkiler ve bazı likenler birkaç grup tarafından yenir. Neredeyse bitkinin tüm kısımları tırtıllar tarafından yenir. Çiçekler, tüy güveler de dahil olmak üzere birçok larva tarafından yenir, ayrıca birçok yetişkin nektar tüketir.
Yetişkinler, yiyecek kaynaklarını hem görme hem de koku ile bulurlar; görme diurnal türlerinde özellikle önemlidir, duyma ise birçok günlük ve çoğu gece türünde önemlidir. Beslenmenin baş kaynağı çiçek nektarıdır, ancak sap (özellikle mayalanırsa), olgunlaşmış meyveler, homopteran tatlısı (homopteran böceklerinden şeker içeren salgılar), fekal madde ve carrion da kullanılır.

Kur Yapma ve Çiftleşme

Çiftleşme faaliyetlerinin sırası genellikle belirli kokulu maddeler veren dişiler tarafından başlatılır. Feromonlar erkekleri cezbeder (bazen pupadan çıkmadan önce bile). Bunlar erkeğin antenleri tarafından tespit edilir. Dev ipekböceği güvelerininki gibi çok büyük, tüylü antenleri olan erkekler, 5 ile 6 km (3 ile 4 mil) uzaklıktaki dişileri bulabilir ve erkekler dişilerin etraflarında sürüler oluşturabilir. Feromonların bu salımı için belirli bir gün veya gece gerekebilir.  

Yaşam Döngüsü

Lepidopterans'ın yaşam döngüsü 4 aşamadan oluşur:

•    Yumurta
•    Larva (tırtıl)
•    Pupa (krizalis)
•    Yetişkin (imago)

Larvaların çoğu bitki örtüsü ile beslenir. Pek çok tür sap, kök, meyve ya da çiçekle beslenir. Birkaç güve ve birkaç kelebek larva türü, tarım ve ormancılıkta çok ciddi zararlara sebep olmaktadır. Birçok türün yetişkinleri, nektar için çiçekleri ziyaret ettiklerinde ortaya çıkan tozlaşmadaki rolleri için önemlidir. Çoğu kara ortamında, lepidopteranlar ekolojik olarak önemlidir, çünkü büyük miktarda bitki maddesini hayvan besin maddesine dönüştürürler. Karşılığında da diğer birçok hayvan grubu için besin görevi görürler.
Düzenin birçok üyesi özellikle de kelebekler, binlerce yıldır insanların hayal gücünü hareket geçirerek, kırılgan ve geçici güzelliğin sembnolü olmuştur. Onlara yapılan atıflar literatürde bolca yer almış ve birçok tabloda tasvir edilmişlerdir. Ayrıca takı, süs eşyaları ve tekstil tasarımlarına ilham vermiş, hatta birçok hanedan eşyasında ve posta pullarında bile kullanılmışlardır.

Önem

Lepidoptera en önemli gıda, kumaş, yem ve kereste kaynaklarını da içeren insanlara yararlı bitkileri zedeleyen bir türdür. Büyük çoğunluğu zararlı güve türleridir. Bunların zararlı yaşam evresi her zaman larva aşamasıdır. Bununla birlikte, diğer böcek düzenlerinin üyelerinden farklı olarak lepidopteranlar, bitki hastalıklarının taşıyıcısı gibi davranmazlar ve hiçbiri de insanlara parazit bulaştırmazlar.
Lepidopterans tarafından zarar gören değerli bitkilerin listesi, pek çok tahıl, şeker pancarı ve şeker kamışı, pamuk, tütün, bazı kök bitkileri ve yaprak bitkileri, birçok meyve, kereste ve gölge ağaçları dahil olmak üzere uzun bir listedir. Bu zararlıların verdiği hasar yaprakları, sapları, kökleri veya meyveyi içerebilir.

Çevresel Tehlikeler

Lepidopterans bir avcı, yırtıcı hayvan, parazit ve çöpçü tarafından yenir. Yaşam döngülerinde ki tüm aşamalar sürekli saldırı altındadır.
Lepidopteranlar üzerindeki başlıca omurgasız avcıları: Kırkayak, örümcek, mantid, böcek (homopterans), kara böcekleri, karıncalar ve hem sosyal hem de yalnız eşek arısıdır. Omurgalılar arasındaki önemli avcılar: Kurbağa ve ağaç kurbağası, kertenkele, kuşlar, kemirgenler, yarasalar ve maymunlardır.

Okunma 49 defa