Taş Güzelleri Ve Gri Balıkçıllar

Taş güzelleri ve gri balıkçıllar Kılkuyrukluların alt takımına ait türlerdir.

Archaeognatha = Microcoryphıa = Taş Güzelleri

Gözleri büyük, birbirine yakın ve başın ön tarafında; maksillar palpus 7 segmentli; 2. ve 3. bacakların koksaları styluslu, toraksın yan çıkıntıları aşağıya yöneliktir. Vücutları iğne şeklinde; 9. abdominal segmentlerindeki stylus yardımı ile sıçrayabilirler. Özelliklerinin çoğu ilkeldir. Ancak mezo-ve matatoraksta stylus taşırlar. Mandibulları Progoneata, Chilopada ve Entognatha'daki gibi tek eklem çıkıntılıdır. Amniyon boşluğu hâlâ oluşmamıştır. Çoğunluk taşlık yerlerde yaşarlar. Buzul civarında ve deniz kenarında da bulunabilirler.

Familya - Machilidae : Vücudun üst tarafı kuvvetlice kubbeleşmiş bileşik göz ve alıngözü vardır. Serkusları ve terminal iplik uzun ve kıllıdır. Vücut yüzeyi ince pularla kaplıdır. Güneşi severler. Serbest (doğada) yaşarlar. Spermalarını doğrudan iletirler. 10-12 mm. boyundadırlar. Machilis rupestris, Silvestrichilus trispina, Lepismachilis hoberlandti, L. handschini, Trigoniophtalmus banaticus yurdumuzda bulunmaktadır. Diğer familya Meinertellidae Güney yarımkürede yaşar.

Zygentoma = Gri Balıkçıllar

Gözler küçük, birbirine yakın değil, başın yanlarında; maksillar palpus 5 segmentli; koksaları stylussuz, toraksın yan çıkıntıları yana yöneliktir. Vücutları daha yassı, sıçrayamazlar: mandibullarının iki eklem çıkıntılı olmasıyla kanatlı böceklere benzerler; amniyonboşluğu oluşmuştur. Sıcağı severler.

Familya - Lepismatidae = Gri balıkçıllar = Esas Kılkuyruklar: Bileşik gözleri küçük ya da yok; alıngözleri kaybolmuştur. Hızlı koşarlar. Spermalarını dolaylı naklederler. Karanlık yerlerde, taş, yaprak ve ağaç kabuklannın altında, evlerde yaşarlar.

Ülkemizde bulunanlar:

Lepisma saccharina = Gri balıkçıl: Şeker yer; geceleri hareketlidir. Banyo ve mutfak gibi nemli yerlerde bulunurlar. Kozmopolittirler; 12 mm. boyundadır; bileşik gözleri 12 ommatidiyum ludur; kaygan yerlere tırmanamazlar. Kitap, kağıt kaplama ve yünlü pamuklu kumaşları yerler. 100 kadar yumurta bırakırlar. 1-4 yıl yaşarlar.

  • Termobia domestica: Ekmek fırınlarında bulunurlar; kozmopolittirler. Evlerde nemli ve sıcak yerlerde yaşarlar. L. saccharina'dan parlak olmamasıyla ayrılırlar. 60 kadar deri değiştirebilirler.
  • Ctenolepisma lineatum ve Allacrotelsa kraeplini.
  • Diğer familyalar Nicolettidae: Toprak içinde termit ve karınca yuvalannda yaşarlar;: tropik ve subtropiklerde bulunurlar; Lepidotrichidae Nearktik'te yaşarlar.